عرضه و سیاست پولی
سقف ۲۱ میلیون از کجا میآید و چقدر دقیق است؟
عدد ۲۱ میلیون از برنامهٔ پاداش پایهٔ بلاک (بیتکوین تازه) میآید: این پاداش از ۵۰ بیتکوین شروع شد و در شبکهٔ اصلی هر ۲۱۰٬۰۰۰ بلاک نصف میشود، و جمع این دنبالهٔ نصفشونده به ۲۱ میلیون نزدیک میشود. سقف دقیق کمی کمتر است: چون کسرهای کوچکتر از یک ساتوشی حذف میشوند، جمع پاداشهای پایهٔ برنامهریزیشده ۲۰٬۹۹۹٬۹۹۹٫۹۷۶۹ بیتکوین است. تابع پاداش پایه (انگلیسی)؛ پایان صدور (انگلیسی)
این سقف با مقدار واقعاً ساختهشده یا مقدار در دسترس مردم یکی نیست: پاداشهایی که مطالبه نشدهاند، خروجیهایی که خرجشدنی نیستند و کلیدهای گمشده این فاصله را میسازند. خروجی تراکنش پیدایش هم خرجشدنی نیست. تعریف پیدایش (انگلیسی)
عدد ۲۱ میلیون در کد هم دیده میشود: ثابت MAX_MONEY فقط بازهٔ مجاز مبلغها را کنترل میکند. سقف عرضه در عمل با بررسی پاداش پایه و کارمزد مجاز هر بلاک اجرا میشود. توضیح ثابت در کد (انگلیسی)
هاوینگ در چه ارتفاعهایی رخ میدهد و پاداش پایهٔ بلاک چقدر میشود؟
هاوینگ هر ۲۱۰٬۰۰۰ بلاک یک بار رخ میدهد و پاداش پایهٔ بلاک (بیتکوین تازه) را نصف میکند؛ کارمزدها نصف نمیشوند، پس کل درآمد استخراجکننده هم الزاماً نصف نمیشود. جدول زیر برنامه را برحسب ارتفاع بلاک در شبکهٔ اصلی نشان میدهد؛ تاریخ دقیق هاوینگهای آینده از آن به دست نمیآید. پارامترهای شبکه (انگلیسی)؛ محاسبهٔ پاداش پایه (انگلیسی)
ارتفاع آغاز دوره پاداش پایهٔ مجاز هر بلاک، به بیتکوین سقف تجمعی پاداش پایه تا پایان همان دوره ۰ ۵۰ ۱۰٬۵۰۰٬۰۰۰ ۲۱۰٬۰۰۰ ۲۵ ۱۵٬۷۵۰٬۰۰۰ ۴۲۰٬۰۰۰ ۱۲٫۵ ۱۸٬۳۷۵٬۰۰۰ ۶۳۰٬۰۰۰ ۶٫۲۵ ۱۹٬۶۸۷٬۵۰۰ ۸۴۰٬۰۰۰ ۳٫۱۲۵ ۲۰٬۳۴۳٬۷۵۰ ۱٬۰۵۰٬۰۰۰ ۱٫۵۶۲۵ ۲۰٬۶۷۱٬۸۷۵ ۱٬۲۶۰٬۰۰۰ ۰٫۷۸۱۲۵ ۲۰٬۸۳۵٬۹۳۷٫۵ … … … ۶٬۷۲۰٬۰۰۰ ۰٫۰۰۰۰۰۰۰۱؛ یک ساتوشی ۲۰٬۹۹۹٬۹۹۹٫۹۷۶۹ ۶٬۹۳۰٬۰۰۰ صفر بدون افزایش از محل پاداش پایه ستون آخر سقف نظری پاداشهای پایه، اگر همه مطالبه شوند است، نه موجودی قابلخرج. پایان صدور معمولاً حدود سال ۲۱۴۰ برآورد میشود؛ زمان واقعی به آهنگ ساختهشدن بلاکها بستگی دارد. پس از صفرشدن پاداش پایه، کارمزدها همچنان میتوانند درآمد استخراجکننده باشند.
تاکنون چقدر استخراج شده و چقدر باقی مانده است؟
عدد دقیق را فقط برای یک بلاک مشخص (با ارتفاع یا هش آن) و با یک تعریف مشخص از عرضه میتوان گفت؛ برای همین این پاسخ عدد ثابتی برای «امروز» نمینویسد. سه شمارش هم با هم فرق دارند: جمع پاداش پایهٔ مجاز تا آن بلاک، مقداری که واقعاً مطالبه شده، و مجموع خروجیهای خرجنشده. هیچکدام نشان نمیدهد چند بیتکوین واقعاً در دسترس صاحبانش است. گزارش مجموعهٔ خروجیها در کور (انگلیسی)
برای حس آهنگ صدور: وقتی پاداش پایهٔ بلاک (بیتکوین تازه) ۳٫۱۲۵ بیتکوین است و بهطور میانگین روزی ۱۴۴ بلاک ساخته میشود، روزانه ۴۵۰ بیتکوین تازه ساخته میشود. این یک میانگین با فرض است، نه عدد تضمینی هر روز: اگر توان هش ناگهان بالا یا پایین برود، تا تنظیم دوبارهٔ سختی، بلاکها تندتر یا کندتر ساخته میشوند. پاداش پایه (انگلیسی)؛ تنظیم سختی (انگلیسی)
درصد باقیمانده را هم باید با همان تعریف عرضه و برای همان لحظه حساب کرد.
چند بیتکوین برای همیشه از دست رفته است؟
هیچکس تعداد دقیق را نمیداند. خروجیای که سالها تکان نخورده ممکن است مال کسی باشد که فقط صبورانه نگه داشته، یا کلیدش گم شده باشد؛ روی زنجیره این دو یکسان دیده میشوند. پس «قدیمی و بیحرکت» را با «گمشده» یکی نگیرید. محدودیت تشخیص فقدان کلید (انگلیسی)
خروجیای که طبق قواعد ثابت شده خرجشدنی نیست موضوع دیگری است، مثل خروجی تراکنش پیدایش؛ این را میتوان از قواعد و کد بررسی کرد. استثنای پیدایش (انگلیسی)
هر برآوردی از بیتکوینهای گمشده باید روش، تاریخ، خروجیهای بررسیشده و حد خطایش را بگوید. بیتکوینهای منسوب به ساتوشی را هم فقط به این دلیل که تکان نخوردهاند گمشده ندانید. از نظر اقتصادی، بیتکوینی که کسی به آن دسترسی ندارد عرضهٔ قابلاستفاده را کم میکند، اما این برداشت جای شمارش دقیق را نمیگیرد.
آیا ممکن است سقف ۲۱ میلیون تغییر کند؟
نرمافزار را میشود تغییر داد، اما سقف تازه را نمیشود به گرههایی که قواعد فعلی را اجرا میکنند تحمیل کرد: آن گرهها بلاکی را که بیش از پاداش پایهٔ بلاک (بیتکوین تازه) و کارمزد مجاز مطالبه کند رد میکنند، و توان هش بیشتر هم این تخلف را برایشان معتبر نمیکند. کنترل سقف پاداش (انگلیسی)
این تصمیم با رأیگیری بر اساس تعداد گره یا مقدار بیتکوین گرفته نمیشود. گروهی میتواند قواعد دیگری اجرا کند، اما نمیتواند همه را وادار کند دارایی و تاریخچهٔ آن را بیتکوین بدانند؛ ماندن یک شبکهٔ مشترک به هماهنگی مشارکتکنندگان بستگی دارد.
با این حال، «هرگز کسی قبول نمیکند» را نمیتوان از نظر فنی اثبات کرد؛ فقط میشود دربارهٔ انگیزههای اقتصادی استدلال کرد. آیندهٔ درآمد استخراج هم پرسش جداگانهای است: کمشدن پاداش پایه تضمین نمیکند که کارمزدها کافی باشند، و خودبهخود هم تغییر سقف را ناگزیر نمیکند.
سیاست پولی بیتکوین با ریال و دلار چه فرقی دارد؟
تفاوت اصلی در این است که عرضه را چه چیزی تعیین میکند: در بیتکوین، مقدار بیتکوین تازه در هر بلاک از پیش در قواعد نوشته شده است؛ اما ریال و دلار را بانک مرکزی، شبکهٔ بانکی و قانون میسازند و تغییر میدهند. برای مقایسهٔ عددی هم باید روشن باشد منظور از «رشد پول» کدام است: پایهٔ پولی، نقدینگی، اسکناس یا شاخصی دیگر. برنامهٔ پاداش پایه (انگلیسی)؛ توضیح پول و نظام بانکی (انگلیسی)
عرضهٔ بیتکوین برحسب ارتفاع بلاک پیشبینیپذیر است، نه برحسب ماه تقویمی. قاعدهٔ عرضهٔ بیتکوین را هم با وامها یا ادعاهای امانیای که روی آن ساخته میشوند یکی نگیرید.
طرفداران، محدودبودن عرضه، قابلبررسی بودن آن و اینکه کسی نتواند آن را به دلخواه تغییر دهد را مزیت میدانند. منتقدان میگویند همین بیانعطافی در برابر شوکها هزینه دارد و استفادهٔ پولی را محدود میکند. این بحثی دربارهٔ طراحی است؛ از قاعدهٔ عرضه بهتنهایی نمیشود قیمت آینده، تورم کالاها یا رفاه یک جامعه را نتیجه گرفت.
بیتکوین «تورمزدا» است و آیا این بد نیست؟
عرضهٔ بیتکوین سقف دارد و هر بار کندتر زیاد میشود، اما این خودبهخود به معنی پایینآمدن قیمت کالاها نیست؛ و اینکه چنین وضعی بد باشد یا نه، به این بستگی دارد که مردم بدهی، دستمزد و قیمتها را با چه واحدی مینویسند. از سقف عرضه نمیشود نتیجه گرفت که اقتصادِ استفادهکننده حتماً گرفتار «مارپیچ کاهش قیمت» میشود، یا هرگز نمیشود.
سه چیز را جدا کنید: رشد عرضهٔ بیتکوین، مقدار در دسترس و تغییر قیمت کالاها. پاداشهای پایه طبق برنامه کم میشوند، اما تا پایان صدور، کل بیتکوین ساختهشده همچنان بیشتر میشود. کلید گمشده هم فقط دسترسی را از بین میبرد؛ آن خروجی خودبهخود از زنجیره پاک نمیشود. صدور متناهی (انگلیسی)؛ دارایی ازدسترفته (انگلیسی)
پرسش واقعی این است که اعتبار و وام چگونه شکل میگیرد و در برابر شوک چه راهی برای تعدیل هست. نگهداشتن بیتکوین در کنار پول ملی با اقتصادی که همهٔ دستمزدها و بدهیهایش بیتکوینی است فرق دارد. بخشپذیری بیتکوین مشکل خردکردن واحد را حل میکند، اما هزینهٔ پرداخت یا پایداری اقتصاد را حل نمیکند.
آیا بیتکوین ثروت را ناعادلانه به اولیها داده است؟
پاسخ به معیار عدالت شما بستگی دارد. نخستین مشارکتکنندهها بیتکوین را با هزینهٔ کمتری به دست آوردند و ریسک خودشان را هم پذیرفتند؛ برای داوری باید معلوم کنید ملاکتان امکان مشارکت است، ریسک پذیرفتهشده، توزیع ثروت امروز یا اثر بر کسانی که دیرتر آمدند. توضیح هزینه و ریسک اولیها بهتنهایی پاسخ اخلاقی این پرسش نیست.
از نظر فنی، بیتکوین تازه فقط به ساختن بلاک گره خورده است؛ هیچ سهم ثابتی از عرضه برای بنیاد یا مدیر شبکه کنار گذاشته نشده است. با این حال، زمان ورود و دسترسی به تجهیزات و اطلاعات، امکانهای افراد را متفاوت کرده است. برنامهٔ انتشار و پاداش (انگلیسی)؛ فرایند استخراج (انگلیسی)
برای سنجیدن توزیع امروز، آدرس را با شخص یکی نگیرید. یک متولی میتواند دارایی افراد زیادی را در خروجیهای مشترک نگه دارد و یک نفر میتواند آدرسهای بسیار داشته باشد. جمعزدن دارایی «صرافی»، «صندوق» و «متولی صندوق» هم ممکن است یک دارایی را دو بار بشمارد. عدد نابرابری بدون واحد شمارش و روش انتساب قابلاتکا نیست.



