آزمایشی

واژه‌نامه، اصلاحات و منابع کتاب بیت‌کوین

بخش‌های کتاب، محل موضوع مرتبط را نشان می‌دهند، نه نقل‌قول لفظ‌به‌لفظ برای هر جمله. منابع اصلی، مشخصات و اصلاحات مرتبط را پشتیبانی می‌کنند. پرسش‌های میان‌فصلی ترکیب تحلیلی چند موضوعند.

مجوز و انتساب

نسخهٔ کتاب اصلی
third_edition_print1
نویسندگان
Andreas M. AntonopoulosDavid A. Harding
تاریخ آماده‌سازی
مجوز
CC BY-SA 4.0 (adaptation; original third-party credits retained)
آرشیو منبع
bitcoinbook-third_edition_print1.zip
هش آرشیو منبع
2c4f82bf0da7898e2bfdcabe1e0a3da7c2eed3ff6eced2e2729dc8f33cf98a2f

پیوندهای کتاب اصلی

واژه‌نامهٔ بازبینی‌شده (۷۸)

addressآدرس
رشته‌ای برای بیان مقصد پرداخت در یک قالب مشخص؛ کیف پول آن را به اسکریپت خروجی تبدیل می‌کند. همهٔ آدرس‌ها هش کلید عمومی نیستند و checksum هویت گیرنده را ثابت نمی‌کند.
bipپیشنهاد بهبود بیت‌کوین
سندی با شمارهٔ BIP برای مشخصات، اطلاعات یا فرایندها؛ انتشار آن به معنی فعال‌شدن قاعده یا پشتیبانی همهٔ برنامه‌ها نیست.
bitcoinبیت‌کوین
نام سامانهٔ پولی و شبکهٔ آن و نیز واحد BTC؛ یک BTC برابر ۱۰۰ میلیون ساتوشی است. کیف پول‌ها و پیاده‌سازی‌های گره، اجزای این سامانه‌اند.
blockبلاک
مجموعه‌ای مرتب از تراکنش‌ها همراه هدر متعهد به بلاک قبلی و ریشهٔ مرکل. اثبات کار لازم است، اما به‌تنهایی اعتبار تراکنش‌های درون بلاک را ثابت نمی‌کند.
blockchainبلاکچین
زنجیره‌ای از بلاک‌های متصل با تعهدهای هش؛ گره از میان زنجیره‌های معتبر، زنجیرهٔ دارای بیشترین کار انباشته را برمی‌گزیند.
Byzantine Generals Problemمسئلهٔ ژنرال‌های بیزانسی
صورت‌بندی مسئلهٔ توافق در حضور اعضایی که ممکن است اطلاعات متناقض یا مخرب بفرستند. بیت‌کوین با فرض‌های مشخص دربارهٔ شبکه و کار محاسباتی، سازوکاری برای همگرایی بر تاریخچه می‌سازد.
coinbaseدادهٔ ورودی کوین‌بیس
ورودی ویژهٔ تراکنش کوین‌بیس به خروجی قبلی اشاره نمی‌کند؛ scriptSig آن دادهٔ خاص استخراج، از جمله تعهد ارتفاع در قواعد مربوط، را حمل می‌کند. با نام شرکت هم‌نام اشتباه نشود.
coinbase transactionتراکنش کوین‌بیس
اولین تراکنش بلاک که می‌تواند حداکثر یارانهٔ مجاز و کارمزدهای بلاک را مطالبه کند. خروجی‌هایش پیش از بلوغ اجماعی قابل خرج نیستند.
cold storageنگهداری سرد
نگهداری کلیدهای خرج در محیط جدا از دسترسی معمول آنلاین برای کاهش سطح حمله؛ به‌تنهایی خطای پشتیبان، فریب هنگام امضا یا خطر فیزیکی را حذف نمی‌کند.
colored coinsسکه‌های رنگی
خانواده‌ای از روش‌های تفسیر خروجی‌ها و انتقال‌های بیت‌کوین به‌عنوان دارایی‌های دیگر. این معنا و قواعد اضافی الزاماً توسط اجماع بیت‌کوین اعتبارسنجی نمی‌شوند.
confirmationsتأییدها
اگر تراکنش در بلاک زنجیرهٔ فعال باشد، تعداد بلاک‌ها از آن بلاک تا نوک زنجیره با احتساب خودش است. افزایش تأیید، برگشت‌ناپذیری ریاضی تضمین نمی‌کند.
consensusاجماع
سازوکار و نتیجهٔ همگرایی گره‌ها بر تاریخچه‌ای سازگار با قواعد مشترک؛ لازم نیست همهٔ گره‌ها در هر لحظه نوک یکسانی داشته باشند.
consensus rulesقواعد اجماع
قواعدی که اعتبار بلاک و تراکنش را تعیین می‌کنند؛ با سیاست محلی پذیرش ممپول، انتشار یا ترجیحات کیف پول یکسان نیستند.
difficultyسختی
سنجه‌ای معکوس هدف اثبات کار نسبت به هدف مرجع؛ هدف کوچک‌تر یافتن هش قابل قبول را به‌طور متوسط دشوارتر می‌کند.
difficulty retargetingبازتنظیم سختی
در قاعدهٔ اصلی mainnet، هدف در مرز دوره‌های ۲٬۰۱۶ بلاکی با زمان سپری‌شده و حدود تغییر تنظیم می‌شود. این کنترل دوره‌ای است، نه واکنش آنی به هر تغییر هش‌ریت.
difficulty targetهدف اثبات کار
عددی که هش هدر باید کوچک‌تر یا مساوی آن باشد. انتظار زمان حدود ده دقیقه نتیجهٔ تنظیم هدف و هش‌ریت است، نه شرطی روی مدت استخراج هر بلاک.
double-spendingدوبارخرج‌کردن
تلاش برای پذیرفته‌شدن خرج‌های متعارض یک خروجی. در یک تاریخچهٔ معتبر، هر خروجی فقط یک بار مصرف می‌شود؛ رقابت زنجیره‌ها و پذیرش زودهنگام زمینهٔ خطر عملی‌اند.
ECDSAالگوریتم امضای دیجیتال منحنی بیضوی
طرح امضای به‌کاررفته در خرج‌های قدیمی و SegWit v0؛ امضا مجوز کلید را بررسی‌پذیر می‌کند، نه هویت حقوقی یا قصد آگاهانهٔ دارنده را.
extra nonceاکسترا نانس
دادهٔ قابل تغییر در کوین‌بیس که تغییرش txid و ریشهٔ مرکل را عوض می‌کند و فضای جست‌وجوی هدرهای تازه می‌سازد. خودِ فیلد nonce هدر همچنان ۳۲ بیت است.
feesکارمزدها
تفاوت جمع مبالغ ورودی و خروجی تراکنش معمولی که استخراج‌کننده می‌تواند در کوین‌بیس مطالبه کند. مقدار ثابت عمومی یا نسبت ثابتی از ارزش پرداخت نیست.
forkانشعاب
واژه‌ای چندمعنا برای شاخه‌های رقیب زنجیره، تغییر قواعد یا انشعاب کد. باید مشخص کرد دربارهٔ کدام معنا صحبت می‌شود.
genesis blockبلاک پیدایش
بلاک آغازین تعریف‌شده برای هر شبکه؛ مبنای شناسایی و اتصال تاریخچه است. خروجی کوین‌بیس پیدایش mainnet مانند یک UTXO معمولی قابل خرج نیست.
hard forkهاردفورک
تغییری در قواعد که می‌تواند دادهٔ قبلاً نامعتبر را معتبر کند؛ گره‌های بدون ارتقا آن را نمی‌پذیرند. جدایی ماندگار زنجیره نتیجه‌ای ممکن است، نه بخش ضروری تعریف.
hardware walletکیف پول یا امضاکنندهٔ سخت‌افزاری
دستگاهی برای حفاظت کلید و امضای کنترل‌شده؛ ایمنی نهایی به بررسی مقصد، سیاست، پشتیبان و مرز اعتماد دستگاه نیز وابسته است.
hashهش
نگاشت قطعی داده به خروجی با طول مشخص. تابع هش رمزنگارانه باید یافتن پیش‌تصویر و برخورد را دشوار کند؛ هش نه رمزگذاری قابل بازگشت است و نه داوری دربارهٔ صحت ادعا.
hashlocksقفل‌های هش
شرط خرجی که ارائهٔ پیش‌تصویر یک هش مشخص را می‌خواهد. معمولاً باید با امضا یا قفل زمانی ترکیب شود تا آشکارشدن راز به اختیار خرجِ ناخواسته منجر نشود.
HD protocolپروتکل مشتق‌سازی سلسله‌مراتبی
قواعدی مانند BIP32 برای ساخت درخت کلیدها از یک ریشه؛ شاخه‌های عادی و سخت‌شده اختیارات و خطرهای متفاوتی دارند.
HD walletکیف پول سلسله‌مراتبی قطعی
کیف پولی که کلیدهای مرتبط را از ریشه و مسیرهای مشخص بازتولید می‌کند. برای بازیابی همهٔ کاربردها، seed ممکن است بدون دادهٔ سیاست کافی نباشد.
HD wallet seedبذر کیف پول HD
دادهٔ ورودی ساخت کلید و chain code ریشه؛ عبارت BIP39 به‌کمک passphrase به seed تبدیل می‌شود و خودِ کلمات با seed بایتی یکسان نیستند.
HTLCقرارداد قفل هش و زمان
ساختاری با مسیر وابسته به پیش‌تصویر و مسیر زمانی، معمولاً همراه امضاهای مناسب؛ پایان مهلت غالباً راه بازپرداخت را باز می‌کند، نه اینکه مسیر دیگر را خودکار حذف کند.
KYCشناسایی مشتری
فرایند یک خدمت برای شناخت یا بررسی هویت مشتری؛ جزء قواعد اجماع بیت‌کوین یا شرط عمومی ساخت کلید و تراکنش نیست.
LevelDBلِوِل‌دی‌بی
پایگاه دادهٔ کلید–مقدار که در برخی اجزای نرم‌افزاری برای نگهداری وضعیت استفاده می‌شود. قالب پایگاه دادهٔ محلی با قالب تراکنش یا قاعدهٔ اجماع یکی نیست.
Lightning Networksشبکهٔ لایتنینگ
شبکه‌ای از کانال‌های پرداخت که با انتقال وضعیت و قراردادهای مسیر‌یابی‌شده، نیاز به ثبت هر پرداخت روی زنجیره را کاهش می‌دهد؛ نقدینگی و امکان اجرای حقوق روی زنجیره همچنان مهم‌اند.
Lock timeزمان قفل تراکنش
فیلد nLockTime که تحت شرایط مربوط، زودترین ارتفاع یا زمان مجاز درج را محدود می‌کند. این فیلد پرداخت را زمان‌بندی یا خودکار منتشر نمی‌کند.
mempoolممپول
مجموعهٔ محلی تراکنش‌های تأییدنشدهٔ پذیرفته‌شده توسط یک گره. ممپول واحد و جهانی وجود ندارد و حضور در آن تضمین تأیید نیست.
merkle rootریشهٔ مرکل
تعهد هشی به فهرست مرتب برگ‌های درخت؛ در هدر بیت‌کوین به txid تراکنش‌ها متعهد می‌شود. تعهد شاهد SegWit سازوکار جداگانه‌ای دارد.
merkle treeدرخت مرکل
ساختار ترکیب سلسله‌مراتبی هش‌ها برای اثبات عضویت با مسیر کوتاه. ترتیب و قاعدهٔ تکثیر برگ فرد در بیت‌کوین مهم است.
minerاستخراج‌کننده
بازیگری که برای بلاک نامزد، هدرهای مختلف را هش می‌کند تا هدف اثبات کار برآورده شود. قواعد اعتبار همچنان توسط گره‌های اعتبارسنج اعمال می‌شوند.
multisignatureچندامضایی
شرط خرج با نیاز به امضاهای چند کلید مطابق آستانه و سیاست. تعداد کلیدها به‌تنهایی استقلال امنیتی یا دسترس‌پذیری را تضمین نمی‌کند.
networkشبکه
اتصالات همتابه‌همتای انتقال پیام، بلاک و تراکنش. همهٔ گره‌ها لزوماً هر پیام را هم‌زمان یا اصلاً دریافت نمی‌کنند.
nonceنانس هدر
فیلد ۳۲ بیتی قابل تغییر در هدر برای جست‌وجوی اثبات کار. استخراج‌کننده می‌تواند در حدود قواعد، اجزای دیگری مانند زمان یا کوین‌بیس را هم تغییر دهد.
offchain transactionsانتقال‌های برون‌زنجیره‌ای
تغییر وضعیت یا ارزش که هر مرحلهٔ آن مستقیماً روی زنجیره ثبت نمی‌شود. تضمین‌ها به سازوکار تعهد، تسویه و فرض‌های همان سامانه وابسته‌اند.
opcodeکد عمل
دستور در زبان Script برای قراردادن داده، تغییر پشته یا بررسی شرط. مجموعه و معنای معتبر دستورها به نسخهٔ خرج بستگی دارد.
OP_RETURNدستور OP_RETURN
هنگام اجرا اسکریپت را شکست می‌دهد؛ خروجی‌هایی که به‌شکل شناخته‌شده با آن شروع می‌شوند برای ثبت دادهٔ غیرقابل خرج استفاده می‌شوند. حدود انتشار داده سیاست نسخه‌ای است.
OP_RETURN transactionتراکنش دارای خروجی داده
تراکنشی با یک یا چند خروجی دادهٔ غیرقابل خرج؛ الزاماً همهٔ خروجی‌های آن غیرقابل خرج نیستند و سایر خروجی‌ها می‌توانند پرداخت یا تغییر باشند.
orphan blockبلاک با والد ناشناخته
بلاکی که گره هنوز والد لازم برای بررسی اتصال و زمینهٔ اعتبارش را ندارد. با بلاک معتبرِ کناررفته از زنجیرهٔ فعال یکی نیست.
orphan transactionsتراکنش‌های با ورودی ناشناخته
تراکنش‌هایی که گره برای بررسی کامل آن‌ها دادهٔ خروجی‌های مرجع را ندارد. این وضعیت به دانش محلی وابسته است و با اعتبار نهایی یکسان نیست.
outputخروجی تراکنش
زوج مبلغِ صحیح بر حسب ساتوشی و اسکریپت تعیین شرایط خرج. هر خروجی با txid تراکنش و شمارهٔ خروجی شناخته می‌شود.
P2PKHپرداخت به هش کلید عمومی
قالبی قدیمی که خرج آن معمولاً کلید عمومی منطبق با HASH160 و امضای معتبر می‌خواهد. همهٔ پرداخت‌های بیت‌کوین از این قالب نیستند.
P2SHپرداخت به هش اسکریپت
خروجی متعهد به HASH160 یک redeem script؛ هنگام خرج، اسکریپت ارائه و شروط آن نیز بررسی می‌شود. تطبیق هش به‌تنهایی کافی نیست.
P2SH addressآدرس P2SH
رمزگذاری Base58Check هش اسکریپت با پیشوند شبکه؛ آدرس mainnet معمولاً با 3 شروع می‌شود. نوع سیاست پشت هش تا زمان افشا الزاماً معلوم نیست.
P2WPKHپرداخت به هش کلید عمومی شاهد
خروجی شاهد نسخهٔ صفر با برنامهٔ ۲۰ بایتی؛ امضا و کلید عمومی در witness خرج قرار می‌گیرند و قواعد امضای SegWit v0 اعمال می‌شود.
P2WSHپرداخت به هش اسکریپت شاهد
خروجی شاهد نسخهٔ صفر متعهد به SHA256 یک witness script؛ هش آن ۳۲ بایت است و صرفاً جابه‌جایی محل دادهٔ P2SH نیست.
paper walletکیف پول کاغذی
اصطلاحی مبهم برای نگهداری کلید یا دادهٔ بازیابی روی کاغذ. کیفیت تولید، نسخه‌های باقی‌مانده، دوام و مدیریت تغییر تعیین می‌کنند روش واقعاً قابل اتکا باشد یا نه.
payment channelsکانال‌های پرداخت
ترتیبی برای به‌روزرسانی حقوق خرج بدون ثبت تک‌تک پرداخت‌ها روی زنجیره. بازکردن، بستن، خروجی‌های قرارداد و حل اختلاف ممکن است تراکنش زنجیره‌ای بخواهند.
pooled miningاستخراج استخری
ترکیب کار استخراج‌کنندگان و تقسیم درآمد طبق قواعد استخر برای کاهش نوسان دریافتی؛ ریسک اپراتور، سیاست پرداخت و تمرکز باقی می‌ماند.
Proof-of-Stakeاثبات سهام
خانواده‌ای از سازوکارهای انتخاب و وزن‌دهی نقش اعتبارسنج با اتکا به سهام قفل‌شده یا مرتبط. سازوکار اجماع بیت‌کوین نیست و قواعد دقیق آن میان سامانه‌ها متفاوت است.
Proof-of-Workاثبات کار
شاهدی ارزان برای بررسی و پرهزینه در انتظار برای یافتن؛ در بیت‌کوین هش دوبارهٔ SHA256 هدر باید از هدف بیشتر نباشد. یک هش پذیرفته‌شده تعداد واقعی تلاش‌ها را نشان نمی‌دهد.
rewardپاداش بلاک
حداکثر دریافتی قابل مطالبه برابر یارانهٔ مجاز در آن ارتفاع به‌اضافهٔ کارمزدهاست. عدد پاداش تاریخی را نباید با نرخ ثابت همیشگی اشتباه گرفت.
RIPEMD-160رایپمد-۱۶۰
تابع هش با خروجی ۱۶۰ بیت؛ در HASH160 پس از SHA256 به کار می‌رود. طول خروجی، امنیت برخورد و امنیت پیش‌تصویر مفاهیم یکسانی نیستند.
satoshiساتوشی
واحد پایهٔ مقدار در خروجی زنجیره‌ای بیت‌کوین؛ هر ساتوشی برابر ۰٫۰۰۰۰۰۰۰۱ BTC است.
Satoshi Nakamotoساتوشی ناکاموتو
نام مستعار منتشرکنندهٔ وایت‌پیپر ۲۰۰۸ و پیاده‌سازی آغازین بیت‌کوین. اعتبارسنجی قواعد شبکه به اعتماد به هویت این نام وابسته نیست.
Scriptاسکریپت بیت‌کوین
زبان پشته‌ای ارزیابی شرایط خرج با عملیات و منابع محدود؛ به‌طور معمول حلقهٔ عمومی ندارد. موفقیت اجرای اسکریپت فقط بخشی از اعتبار تراکنش است.
Output scriptاسکریپت خروجی
scriptPubKey که شرایط یا تعهد به شرایط خرج را تعیین می‌کند. دادهٔ ارضای آن بسته به قالب می‌تواند از scriptSig، witness و زمینهٔ تراکنش بیاید.
Input scriptاسکریپت ورودی
scriptSig در ورودی تراکنش؛ در قالب‌های قدیمی معمولاً دادهٔ لازم برای خرج را می‌آورد، ولی در SegWit بومی خالی است و witness نقش جدا دارد.
secret key (aka private key)کلید خصوصی
اسکالر محرمانهٔ معتبر برای ساخت کلید عمومی و امضا؛ دانستن آن فقط در حدود سیاست خروجی اختیار خرج می‌دهد. قالب WIF خودِ رمزگذاری امنِ کلید نیست.
Segregated Witnessشاهد جداشده
ارتقای فعال‌شده‌ای که ساختار witness، قواعد خرج و حسابداری وزن را اضافه کرد. امضاها از دادهٔ لازم برای اعتبارسنجی حذف نمی‌شوند، بلکه جایگاه و تعهد آن‌ها تغییر می‌کند.
SHAخانوادهٔ هش امن
خانواده‌ای از توابع هش رمزنگارانه؛ Bitcoin در بخش‌های مختلف از SHA256 یا ترکیب‌های مشخص آن استفاده می‌کند. نام خانواده، الگوریتم یا تعداد دور هش‌کردن هر کاربرد را به‌تنهایی تعیین نمی‌کند.
Simplified Payment Verification (SPV)بررسی ساده‌شدهٔ پرداخت
بررسی هدرهای زنجیره و اثبات درج تراکنش بدون اعتبارسنجی کامل همهٔ بلاک‌ها. درستی و کامل‌بودن اطلاعات دریافتی فرض‌های بیشتری نسبت به گره کامل دارد.
soft forkسافت‌فورک
تغییر قواعد با محدودکردن مجموعهٔ داده‌های معتبر؛ دادهٔ معتبر تحت قواعد جدید باید تحت قواعد قدیم نیز معتبر باشد. تعریف آن «انشعاب موقت» نیست.
stale blockبلاک کناررفته
بلاکی که می‌تواند معتبر باشد اما در زنجیرهٔ فعال انتخاب‌شده قرار نگرفته است. با بلاکی که والدش برای گره ناشناخته است تفاوت دارد.
timelocksقفل‌های زمانی
محدودیت‌های ارتفاعی یا زمانی، مطلق یا نسبی، برای خرج یا درج تراکنش. پایان قفل به معنی ارسال خودکار پول یا تضمین درج فوری نیست.
transactionتراکنش
ساختار مصرف خروجی‌های قبلی و ساخت خروجی‌های تازه، با استثنای ورودی ویژهٔ کوین‌بیس. تغییر سادهٔ «موجودی آدرس» نیست و اعتبار، انتشار و تأیید آن مراحل متفاوت‌اند.
transaction poolمخزن تراکنش
اصطلاحی برای مجموعهٔ محلی تراکنش‌های تأییدنشده، معمولاً ممپول؛ با بلاک یا توافق عمومی دربارهٔ ترتیب آینده یکی نیست.
Turing completenessتورینگ‌کامل‌بودن
توان محاسباتی نظری برای اجرای هر محاسبهٔ ماشین تورینگ با زمان و حافظهٔ کافی؛ نبود این ویژگی در Script به معنی ساده یا بی‌خطر بودن همهٔ قراردادها نیست.
unspent transaction output (UTXO)خروجی خرج‌نشدهٔ تراکنش
خروجی‌ای که در وضعیت زنجیرهٔ مربوط هنوز مصرف نشده است. خرج‌نشده‌بودن الزاماً به معنی داشتن کلید، بازبودن قفل یا اقتصادی‌بودن خرج آن برای شما نیست.
walletکیف پول
سامانهٔ مدیریت کلید یا سیاست، کشف خروجی و ساخت یا هماهنگی پرداخت؛ کیف پول ناظر ممکن است هیچ کلید خصوصی نگه ندارد. خودِ سکه‌ها در فایل کیف پول ذخیره نمی‌شوند.
Wallet Import Format (WIF)قالب ورود کلید خصوصی
رمزگذاری Base58Check یک کلید خصوصی همراه پیشوند شبکه و در صورت لزوم نشانگر استفاده از کلید عمومی فشرده. این قالب seed، درخت کلید یا رمزگذاری با گذرواژه نیست.

دفتر اصلاحات و رفع ابهام (۵۲)

  • عرضه و قدرت خریدرفع ابهامE-001

    بیان اقتصادی کتاب ممکن است محدودیت عرضه را با افزایش ضروری قدرت خرید یکسان جلوه دهد.

    برنامهٔ عرضه قاعده است؛ قیمت، قدرت خرید و کفایت درآمد استخراج به تقاضا و شرایط اقتصادی وابسته‌اند و تضمین نمی‌شوند.

  • روش ساخت Coreبه‌روزرسانی نسخه‌مندE-002

    فرمان‌های Autotools به نسخهٔ تاریخی مثال تعلق دارند.

    Core 29 از CMake استفاده می‌کند؛ فرمان ساخت باید به نسخهٔ مشخص مقید باشد، نه به‌عنوان دستور همیشگی ارائه شود.

  • libbitcoinconsensusبه‌روزرسانی نسخه‌مندE-003

    فهرست کتابخانه‌های کتاب ممکن است قابلیت حذف‌شده را همچنان در دسترس نشان دهد.

    حذف libbitcoinconsensus در Core 28 باید در انتخاب وابستگی لحاظ شود؛ وجود نام تاریخی کتابخانه ضمانت دسترسی نسخهٔ جدید نیست.

  • دامنهٔ bitcoinjرفع ابهامE-004

    معرفی عمومی کتاب می‌تواند مرز کیف پول سبک و اعتبارسنجی کامل را مبهم کند.

    مستندات bitcoinj نقش SPV و اعتبارسنجی کاملِ آزمایشی را تفکیک می‌کند؛ استفاده از آن به‌تنهایی تضمین گره کامل تولیدی نیست.

  • ورودی درست BIP39اصلاح فنیE-005

    بخشی از متن، آنتروپی خام را ورودی مشتق‌سازی seed معرفی می‌کند.

    password در PBKDF2 متن mnemonic با NFKD است؛ salt رشتهٔ mnemonic به‌اضافهٔ passphrase نرمال‌شده است. ۲۰۴۸ تکرار HMAC-SHA512 خروجی ۶۴بایتی می‌سازد.

  • checksum و طول seedرفع ابهامE-006

    تعمیم احتمال checksum یا طول خروجی می‌تواند امنیت را بیش‌برآورد کند.

    عبارت ۱۲کلمه‌ای ۱۲۸ بیت آنتروپی و ۴ بیت checksum دارد؛ احتمال تصادفی سازگاری checksum آن ۱/۱۶ است. طول ۵۱۲بیتی seed آنتروپی تازه ایجاد نمی‌کند.

  • سریال‌سازی کلید در BIP32اصلاح فنیE-007

    اشارهٔ کتاب به کلید عمومی غیرفشرده در مشتق‌سازی دقیق نیست.

    serP در BIP32 رمزگذاری فشردهٔ ۳۳بایتی دارد؛ تغییر قالب داده، خروجی HMAC و درخت کلید را عوض می‌کند.

  • تعداد شاخص‌های BIP32اصلاح فنیE-008

    شمار مقادیر یک بازه با آخرین شاخص آن جابه‌جا شده و توان xpub بیش‌ازحد بیان می‌شود.

    هر بازهٔ عادی یا سخت‌شده ۲^۳۱ مقدار دارد. xpub فقط فرزندان عادی را می‌سازد؛ فیلد depth در قالب کلید توسعه‌یافته یک بایت است.

  • دامنهٔ نشت کلید فرزندرفع ابهامE-009

    بیان کوتاهِ خطر فرزند نباید به هر نشت منفرد کلید تعمیم یابد.

    کلید خصوصی فرزند غیرسخت‌شده همراه xpub والد و مسیر مربوط، کلید خصوصی والد را قابل بازیابی می‌کند. فرزند خصوصی به‌تنهایی همان اطلاعات را ندارد.

  • مسیر شبکه در BIP49اصلاح فنیE-010

    نمونه‌ای با coin_type برابر ۱ نباید به mainnet نسبت داده شود.

    در ساختار متداول، coin_type سخت‌شدهٔ ۰ برای بیت‌کوین اصلی و ۱ برای شبکهٔ آزمایشی است؛ نوع اسکریپت از purpose جداست.

  • محاسبهٔ پهنای باند نمونهاصلاح فنیE-011

    حاصل ضرب نمونهٔ جایگزینی اولیه یک مرتبهٔ دهدهی خطا دارد.

    ۱٬۰۰۰ تراکنش ۲۰۰بایتی در دقیقه برابر ۲۰۰٬۰۰۰ بایت در دقیقه است، نه ۲۰٬۰۰۰ بایت؛ این محاسبه سربار انتقال را شامل نمی‌شود.

  • مرز nLockTimeاصلاح فنیE-012

    بیان «برابر یا کمتر از ارتفاع» مرز اعتبار را دقیق نشان نمی‌دهد.

    وقتی قفل مؤثر است، nLockTime باید از ارتفاع بلاک نامزد یا MTP مربوط کوچک‌تر باشد. قفل ارتفاع H به‌خودی‌خود درج در H را مجاز نمی‌کند.

  • مبدأ قفل نسبی زمانیرفع ابهامE-013

    بیان زمان تأیید بدون تعیین MTP می‌تواند یک مرز زمانی متفاوت بسازد.

    BIP68 برای حالت زمانی از MTP بلاک پیش از بلاک تأیید خروجی مرجع استفاده می‌کند؛ واحد ۵۱۲ ثانیه است، نه ثانیهٔ مستقیم.

  • وزن هدر بلاکاصلاح فنیE-014

    اشارهٔ ۲۴۰ واحد وزن برای هدر ۸۰بایتی نادرست است.

    هدر دادهٔ غیرشاهد است؛ ۸۰ بایت آن ۳۲۰ واحد وزن دارد. هزینهٔ شمار تراکنش‌ها و کوین‌بیس جداست.

  • گردوغبار در برابر اعتباررفع ابهامE-015

    آستانهٔ ۵۴۶ ساتوشی ممکن است به‌عنوان حد همگانی یا اجماعی خوانده شود.

    این عدد برای P2PKH با نرخ dust مشخص است؛ نمونه‌های متناظر P2WPKH و P2TR برابر ۲۹۴ و ۳۳۰‌اند. سیاست گردوغبار با غیراقتصادی‌بودن و اعتبار اجماعی یکی نیست.

  • مرز رفع malleabilityرفع ابهامE-016

    جداسازی witness نباید مصونیت بی‌قید هر تراکنش ترکیبی را نتیجه دهد.

    ثبات txid به نبود دادهٔ غیرشاهد قابل تغییر و ساختار همهٔ ورودی‌ها وابسته است؛ تغییر شاهد نیز می‌تواند wtxid را عوض کند.

  • guard ناقص با OP_IFاصلاح فنیE-017

    نمونهٔ OP_EQUAL و OP_IF به‌عنوان معادل OP_EQUALVERIFY ارائه می‌شود، اما شاخهٔ false شکست اجباری ندارد.

    با پیش‌تصویر نامنطبق، شاخهٔ بررسی امضا رد می‌شود و یک مقدار true باقی‌مانده می‌تواند موفقیت نهایی بسازد. از VERIFY یا مسیر شکست صریح و آزمون منفی استفاده شود.

  • عنصر اضافی CHECKMULTISIGاصلاح فنیE-018

    برخی مثال‌های فشرده، عنصر dummy را در نمایش نهایی حذف می‌کنند.

    اجرای واقعی CHECKMULTISIG عنصر اضافی مصرف می‌کند و طبق NULLDUMMY باید آرایهٔ بایت خالی باشد؛ نادیده‌گرفتن آن نمونه را غیرقابل اجرا می‌کند.

  • تصویر MAST و Tapscriptرفع ابهامE-019

    بعضی شکل‌های مفهومی CHECKMULTISIG دارند و نباید بایت‌کد آمادهٔ Taproot تلقی شوند.

    CHECKMULTISIG در Tapscript قابل اجرای معمول نیست؛ سیاست باید با دستورهای سازگار مانند CHECKSIGADD و شرایط صحیح ساخته شود.

  • OP_RETURN و سیاست انتشاربه‌روزرسانی نسخه‌مندE-020

    حدود تاریخی ۸۰ بایت یا یک خروجی، قانون همیشگی اجماع نیستند.

    تغییرات Core 30 دربارهٔ datacarriersize و چند خروجی باید نسخه‌مند خوانده شوند؛ سقف وزن و دیگر محدودیت‌ها همچنان برقرارند.

  • معنای تعهد pay-to-contractرفع ابهامE-021

    دانستن کلید خرج یا افشای تعهد نباید اثبات مطالعه یا پذیرش حقوقی متن تلقی شود.

    تعهد رمزنگارانه باید از هویت، آگاهی از متن، صحت ادعا و قابلیت دسترسی به سند تفکیک شود.

  • دورزدن اسکریپت از مسیر کلیدیرفع ابهامE-022

    توصیف شاخه‌های اسکریپت به‌تنهایی همهٔ راه‌های خرج Taproot را نشان نمی‌دهد.

    کسی که کلید خصوصی مسیر کلیدی را دارد ممکن است بدون اجرای شاخه‌های اسکریپت خرج کند؛ سیاست اسکریپت‌محور باید ساخت کلید داخلی را نیز کنترل کند.

  • پیمانهٔ اسکالرهای امضااصلاح فنیE-023

    در بعضی معادله‌های توضیحی، p به‌جای مرتبهٔ گروه به کار رفته است.

    حساب اسکالر کلید و امضا پیمانهٔ n دارد؛ p به مختصات میدان منحنی مربوط است. همچنین شرایط parity و tagged hash در BIP340 نباید حذف شوند.

  • طول امضای Taprootرفع ابهامE-024

    ۶۴ یا ۶۵ بایتی بودن بدون قید نوع SIGHASH کافی نیست.

    امضای ۶۴بایتی DEFAULT ضمنی دارد؛ نسخهٔ ۶۵بایتی باید نوع صریح مجازِ غیرصفر داشته باشد. الصاق صفر نسخهٔ معتبر دیگری از DEFAULT نیست.

  • امضای آستانه‌ای در برابر بازسازی رازرفع ابهامE-025

    مدل آموزشیِ بازسازی کلیدهای غایب، شرح پروتکل امن امضای توزیع‌شده نیست.

    هدف طرح آستانه‌ای مناسب تولید امضا با سهم‌ها بدون بازسازی کل راز در یک دستگاه است؛ مدیریت nonce و وضعیت پروتکل همچنان لازم است.

  • DER در برابر low-Sرفع ابهامE-026

    محدودیت encoding و قاعدهٔ انتخاب S پایین نباید یک قاعده واحد تلقی شوند.

    DER سخت‌گیرانهٔ BIP66 با سیاست low-S تفاوت دارد. نسخهٔ خرج، پرچم‌های اجرا و سیاست گره باید مشخص باشند.

  • مخرج نرخ کارمزداصلاح فنیE-027

    عبارت توضیحی کتاب در جایی نسبت را نادرست بیان می‌کند.

    نرخ متداول sat/vB برابر کارمزد بر اندازهٔ مجازی است؛ اندازه یا وزن تقسیم بر کارمزد همان کمیت نیست.

  • RBF و نبود تضمین بدون سیگنالبه‌روزرسانی نسخه‌مندE-028

    opt-in RBF کتاب توصیف کامل سیاست نسخه‌های بعدی نیست.

    full-RBF در Core 28 پیش‌فرض شد و گزینهٔ غیرفعال‌سازی آن در 29 حذف شد. بدون علامت RBF بودن، خرج تأییدنشده را قطعی نمی‌کند.

  • تعارض همهٔ نسخه‌های جایگزینرفع ابهامE-029

    تعارض هر نسخه با نسخهٔ بلافاصله قبلی برای یک‌بارپرداخت کافی نیست.

    نسخه‌های دورتر ممکن است هیچ ورودی مشترکی نداشته باشند و هر دو تأیید شوند؛ حفظ ورودی مشترک در همهٔ نسخه‌ها یک راه روشن برای تعارض متقابل است.

  • اندازهٔ CPFP carve-outاصلاح فنیE-030

    متن ۱٬۰۰۰ vB می‌گوید.

    ثابت EXTRA_DESCENDANT_TX_SIZE_LIMIT در Core مرجع ۱۰٬۰۰۰ vB است و سایر شروط پذیرش هم لازم‌اند. این سیاست با سقف مستقل TRUC یکسان نیست.

  • طول خروجی SipHash در GCSاصلاح فنیE-031

    تعبیر ۱۲۸بیتی دربارهٔ هش می‌تواند طول کلید را با خروجی جابه‌جا کند.

    SipHash-2-4 در این کاربرد کلید ۱۲۸بیتی و خروجی ۶۴بیتی دارد؛ خروجی سپس به دامنهٔ مناسب نگاشت می‌شود.

  • هدر فیلتر و اثبات کاررفع ابهامE-032

    زنجیرهٔ هدرهای فیلتر نباید تعهد اجماعی داخل هدر بلاک پنداشته شود.

    BIP157/158 فیلترها را به اثبات کار بلاک متعهد نمی‌کنند؛ کشف فیلتر غلط و کامل‌بودن داده به فرض منابع و بررسی‌های اضافی وابسته است.

  • رمزگذاری در برابر هویت همتارفع ابهامE-033

    واژهٔ authenticated می‌تواند احراز هویت مورد انتظار همتا را القا کند.

    BIP324 رمزگذاری فرصت‌طلبانه و حفاظت پیام می‌دهد، اما به‌تنهایی هویت مورد انتظار همتا را ثابت نمی‌کند. انتقال BOLT8 مدل متفاوتی دارد.

  • اندازهٔ بلاک و هدررفع ابهامE-034

    جدول بسته‌بندی ذخیره‌سازی می‌تواند به‌عنوان قالب خود هدر خوانده شود.

    هدر بیت‌کوین ۸۰ بایت است؛ magic و فیلد طولِ بسته‌بندی فایل یا پیام شبکه جزو آن نیستند.

  • درخت مرکل و تکثیر برگرفع ابهامE-035

    قانون تکثیر تعداد فرد نباید به تک‌برگ یا امنیت برخورد تعمیم داده شود.

    ریشهٔ درخت یک‌برگی همان برگ است. ریشهٔ یکسان در مثالِ تعداد برگ متفاوت ناشی از ساختار تکثیر است، نه یافتن برخورد SHA256.

  • testnet3 در برابر testnet4به‌روزرسانی نسخه‌مندE-036

    مثال‌های شبکهٔ آزمایشی چاپ کتاب همهٔ تغییرات بعدی را ندارند.

    BIP94 و پشتیبانی testnet4 در Core 28 باید از مثال‌های testnet3 تفکیک شوند؛ شبکه و پارامتر اتصال صریح ثبت شوند.

  • فرمول هدف و مرز اثبات کاراصلاح فنیE-037

    فرمول نمایش‌داده‌شده برای target نسبت زمان را معکوس می‌کند؛ بیان «کمتر» نیز برابری را حذف می‌کند.

    target جدید متناسب با target قبلی × زمان واقعی / زمان مورد انتظار، با حدود مجاز، است. هش برابر target نیز پذیرفته می‌شود.

  • پایان یارانه و عرضهٔ صحیحاصلاح فنیE-038

    ارتفاع شروع آخرین دوره با پایان پرداخت و تقسیم اعشاری نمونه‌کد خلط شده است.

    دورهٔ یک‌ساتوشی از ۶٬۷۲۰٬۰۰۰ شروع و یارانه در ۶٬۹۳۰٬۰۰۰ صفر می‌شود. جمع برنامهٔ صحیح ۲۰٬۹۹۹٬۹۹۹٫۹۷۶۹ BTC است؛ موجودی قابل خرج واقعی جداست.

  • GetBlockSubsidy با پاداش یکی نیسترفع ابهامE-039

    نام‌گذاری پاداش می‌تواند تابع محاسبهٔ یارانه را شامل کارمزد جلوه دهد.

    GetBlockSubsidy یارانه را می‌دهد؛ اعتبارسنجی سقف کوین‌بیس، کارمزدها را جداگانه اضافه می‌کند و مطالبهٔ کمتر نیز ممکن است.

  • فضای نانس و واحد زماناصلاح فنیE-040

    فضای تعداد حالت و نرخ هش نباید به‌جای هم استفاده شوند.

    تعداد حالت کمیتی بی‌بعد است؛ برای زمان پیمایش باید بر تلاش در ثانیه تقسیم شود. افزایش فضای جست‌وجو خودبه‌خود هش‌ریت دستگاه را زیاد نمی‌کند.

  • بازتنظیم پس از افت هش‌ریترفع ابهامE-041

    رسیدن شاخهٔ ضعیف به ده دقیقه پس از یک تنظیم همیشه درست نیست.

    با ۲۰٪ هش‌ریت سابق، فاصلهٔ مورد انتظار پیش از تنظیم حدود ۵۰ دقیقه است؛ آسان‌شدن حداکثر چهاربرابری ابتدا آن را حدود ۱۲٫۵ دقیقه می‌کند، نه الزاماً ده دقیقه.

  • مرز آستانهٔ BIP9اصلاح فنیE-042

    «بیشتر از ۱۹۱۶» با شرط دقیق اختلاف یک بلاک دارد.

    در پارامتر تاریخی ۹۵٪ از ۲۰۱۶، رسیدن به حداقل ۱۹۱۶ سیگنال کافی است. باید پارامتر همان استقرار و ترتیب بررسی timeout نیز رعایت شود.

  • BIP8 و اجباررفع ابهامE-043

    عنوان فصل می‌تواند همهٔ BIP8 را فعال‌سازی اجباری جلوه دهد.

    lockinontimeout یک پارامتر است؛ رفتار LOT=true و LOT=false یکسان نیست و ارتفاع‌ها به‌جای زمان‌های تقویمی محور ماشین حالت‌اند.

  • امضا، هویت و مالکیترفع ابهامE-044

    بیان rightful owner یا محرمانگی بی‌نیاز می‌تواند دامنهٔ اثبات را زیاد کند.

    امضا اختیار رمزنگارانه نسبت به پیام را بررسی‌پذیر می‌کند؛ مالکیت حقوقی، قصد آگاهانه، اصالت درخواست پیش از امضا یا محرمانگی را ثابت نمی‌کند.

  • ترتیب تعهد جدید و ابطال قدیماصلاح فنیE-045

    ترتیب روایت کتاب ممکن است افشای راز ابطال پیش از دریافت تعهد معتبر تازه را القا کند.

    طرف باید تعهد جدید و امضاهای لازم را بررسی و وضعیت لازم را پایدار کند، سپس وضعیت قبلی را ابطال کند؛ old state از نظر اجماع حذف نمی‌شود، بلکه قابل تنبیه می‌شود.

  • HTLC و نمونه‌های آموزشیرفع ابهامE-046

    مثال ساده ممکن است دانستن راز را کافی یا مهلت یک‌بلاکی را راهنمای عملی تلقی کند.

    HTLCهای واقعی امضا و شرایط دقیق دارند؛ پایان مهلت مسیر بازپرداخت را باز می‌کند. فاصلهٔ مهلت و کارمزد باید برای اجرای زنجیره‌ای و ازدحام حاشیه داشته باشد.

  • seed و بازیابی کانالرفع ابهامE-047

    بازیابی کلید با بازیابی آخرین وضعیت کانال یکی نیست.

    دادهٔ تعهد، ابطال و پرداخت لازم است؛ انتشار خودسرانهٔ تعهد قدیمی پس از بازیابی می‌تواند موجب تنبیه شود.

  • خوانش وایت‌پیپررفع ابهامE-048

    longest chain، نقش node و ایدهٔ اثبات تقلب سبک نباید عین رفتار همهٔ پیاده‌سازی‌های امروزی خوانده شوند.

    زنجیرهٔ معتبر با بیشترین کار معیار است؛ استخراج و اعتبارسنجی نقش‌های جدا دارند و SPV جای بررسی کامل صحت و کامل‌بودن داده را نمی‌گیرد.

  • احتمال حمله و واحد درصدرفع ابهامE-049

    احتمال کسری ممکن است درصد تلقی شود یا به همهٔ مدل‌های حمله تعمیم یابد.

    برای q=0.1 و z=6 در تقریب پواسون وایت‌پیپر، احتمال حدود 0.0002428 یعنی 0.02428٪ است. این مدل با احتمال جبران یک عقب‌ماندگی از پیش معلوم یا ریسک عملی عمومی یکی نیست.

  • فرایند BIP و URIبه‌روزرسانی نسخه‌مندE-050

    فهرست تاریخی، آخرین واژگان فرایند یا جانشین URI را پوشش نمی‌دهد.

    BIP3 فرایند جدیدتر را تعریف می‌کند و BIP321 جانشین BIP21 است؛ وجود شماره یا وضعیت سند همچنان پشتیبانی عمومی را ثابت نمی‌کند.

  • بازنویسی واژه‌نامهٔ قدیمیاصلاح فنیE-051

    تعریف‌های قدیمی همهٔ آدرس‌ها را P2PKH، شش تأیید را قطعی و اعداد تاریخی کارمزد و پاداش را جاری جلوه می‌دهند.

    هر ۷۸ مدخل دوباره نوشته شده است؛ آدرس‌ها متنوع‌اند، تأیید قطعیت مطلق ندارد، کارمزد نسخه و بازار دارد و پاداش شامل یارانهٔ ارتفاعی و کارمزد است.

  • مکمل BDK-CLIبه‌روزرسانی نسخه‌مندE-052

    نسخه‌ها، وابستگی‌ها و فرمان‌های نمونهٔ مکمل قدیمی‌اند.

    مکمل به‌عنوان گردش آموزشی تاریخی نگه داشته شده است، نه دستور نصب بی‌نسخه. کلیدهای عمومی مثال هرگز نباید برای پول واقعی استفاده شوند.

منابع اصلی (۶۶)

  • Mastering Bitcoin — current license explicitly covering third_edition_print1BOOK-LICENSE

    CC BY-SA 4.0 release for this edition; repository is mutable

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoinbook/bitcoinbook/develop/LICENSE

  • Bitcoin Core 28.0 release notesCORE28

    Version-bound: Testnet4, full-RBF default, TRUC and package relay; not a claim about the latest release

    بررسی‌شده در https://bitcoincore.org/en/releases/28.0/

  • Bitcoin Core 29.0 release notesCORE29

    Version-bound: CMake, full-RBF option removal, ephemeral dust

    بررسی‌شده در https://bitcoincore.org/en/releases/29.0/

  • Bitcoin Core 30.0 release notesCORE30

    Version-bound relay and wallet changes; not universal network policy

    بررسی‌شده در https://bitcoincore.org/en/releases/30.0/

  • Bitcoin Core v30.0 src/pow.cppCORE-POW

    Target scaling, limits, proof-of-work comparison

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bitcoin/v30.0/src/pow.cpp

  • Bitcoin Core v30.0 src/policy/policy.cppCORE-POLICY

    Dust calculation and standardness

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bitcoin/v30.0/src/policy/policy.cpp

  • Bitcoin Core v30.0 src/consensus/tx_verify.cppCORE-TXVERIFY

    Strict absolute locktime boundary, sequence locks and maturity

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bitcoin/v30.0/src/consensus/tx_verify.cpp

  • BOLT 2: Peer Protocol for Channel ManagementBOLT02

    Verify new commitment before revoke_and_ack; live specification may evolve

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/lightning/bolts/master/02-peer-protocol.md

  • BOLT 3: Bitcoin Transaction and Script FormatsBOLT03

    Commitments, HTLCs, revocation and per-commitment secrets

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/lightning/bolts/master/03-transactions.md

  • BIP 32: Hierarchical Deterministic WalletsBIP032

    Primary specification consulted; master is mutable. Used to verify, not replace, the uploaded edition.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0032.mediawiki

  • BIP 39: Mnemonic code for generating deterministic keysBIP039

    Primary specification consulted; master is mutable. Used to verify, not replace, the uploaded edition.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0039.mediawiki

  • BIP 65: CHECKLOCKTIMEVERIFYBIP065

    Primary specification consulted; master is mutable. Used to verify, not replace, the uploaded edition.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0065.mediawiki

  • BIP 68: Relative lock-time using sequence numbersBIP068

    Primary specification consulted; master is mutable. Used to verify, not replace, the uploaded edition.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0068.mediawiki

  • BIP 94: Testnet4BIP094

    Primary specification consulted; master is mutable. Used to verify, not replace, the uploaded edition.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0094.mediawiki

  • BIP 112: CHECKSEQUENCEVERIFYBIP112

    Primary specification consulted; master is mutable. Used to verify, not replace, the uploaded edition.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0112.mediawiki

  • BIP 113: Median time-past for lock-timeBIP113

    Primary specification consulted; master is mutable. Used to verify, not replace, the uploaded edition.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0113.mediawiki

  • BIP 141: Segregated Witness consensusBIP141

    Primary specification consulted; master is mutable. Used to verify, not replace, the uploaded edition.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0141.mediawiki

  • BIP 143: Segwit v0 signature digestBIP143

    Primary specification consulted; master is mutable. Used to verify, not replace, the uploaded edition.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0143.mediawiki

  • BIP 157: Client Side Block FilteringBIP157

    Primary specification consulted; master is mutable. Used to verify, not replace, the uploaded edition.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0157.mediawiki

  • BIP 158: Compact Block FiltersBIP158

    Primary specification consulted; master is mutable. Used to verify, not replace, the uploaded edition.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0158.mediawiki

  • BIP 324: Version 2 P2P Encrypted TransportBIP324

    Primary specification consulted; master is mutable. Used to verify, not replace, the uploaded edition.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0324.mediawiki

  • BIP 327: MuSig2BIP327

    Primary specification consulted; master is mutable. Used to verify, not replace, the uploaded edition.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0327.mediawiki

  • BIP 340: Schnorr Signatures for secp256k1BIP340

    Primary specification consulted; master is mutable. Used to verify, not replace, the uploaded edition.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0340.mediawiki

  • BIP 341: TaprootBIP341

    Primary specification consulted; master is mutable. Used to verify, not replace, the uploaded edition.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0341.mediawiki

  • BIP 342: TapscriptBIP342

    Primary specification consulted; master is mutable. Used to verify, not replace, the uploaded edition.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0342.mediawiki

  • BIP 350: Bech32mBIP350

    Primary specification consulted; master is mutable. Used to verify, not replace, the uploaded edition.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0350.mediawiki

  • BIP3: BIP processBIP003

    Official BIP source reviewed. Specification or historical proposal; status is not evidence of universal implementation.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0003.md

  • BIP8: Version bits with lock-in by heightBIP008

    Official BIP source reviewed. Specification or historical proposal; status is not evidence of universal implementation.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0008.mediawiki

  • BIP9: Version bits with timeout and delayBIP009

    Official BIP source reviewed. Specification or historical proposal; status is not evidence of universal implementation.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0009.mediawiki

  • BIP11: M-of-N Standard TransactionsBIP011

    Official BIP source reviewed. Specification or historical proposal; status is not evidence of universal implementation.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0011.mediawiki

  • BIP16: Pay to Script HashBIP016

    Official BIP source reviewed. Specification or historical proposal; status is not evidence of universal implementation.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0016.mediawiki

  • BIP21: URI Scheme (historical; superseded by BIP321)BIP021

    Official BIP source reviewed. Specification or historical proposal; status is not evidence of universal implementation.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0021.mediawiki

  • BIP34: Block v2, Height in CoinbaseBIP034

    Official BIP source reviewed. Specification or historical proposal; status is not evidence of universal implementation.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0034.mediawiki

  • BIP37: Connection Bloom filteringBIP037

    Official BIP source reviewed. Specification or historical proposal; status is not evidence of universal implementation.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0037.mediawiki

  • BIP38: Passphrase-protected private keyBIP038

    Official BIP source reviewed. Specification or historical proposal; status is not evidence of universal implementation.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0038.mediawiki

  • BIP44: Multi-Account Hierarchy for Deterministic WalletsBIP044

    Official BIP source reviewed. Specification or historical proposal; status is not evidence of universal implementation.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0044.mediawiki

  • BIP49: Derivation for P2WPKH nested in P2SHBIP049

    Official BIP source reviewed. Specification or historical proposal; status is not evidence of universal implementation.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0049.mediawiki

  • BIP66: Strict DER signaturesBIP066

    Official BIP source reviewed. Specification or historical proposal; status is not evidence of universal implementation.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0066.mediawiki

  • BIP84: Derivation for P2WPKH accountsBIP084

    Official BIP source reviewed. Specification or historical proposal; status is not evidence of universal implementation.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0084.mediawiki

  • BIP86: Key Derivation for Single Key P2TR OutputsBIP086

    Official BIP source reviewed. Specification or historical proposal; status is not evidence of universal implementation.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0086.mediawiki

  • BIP90: Buried DeploymentsBIP090

    Official BIP source reviewed. Specification or historical proposal; status is not evidence of universal implementation.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0090.mediawiki

  • BIP125: Opt-in Full Replace-by-Fee SignalingBIP125

    Official BIP source reviewed. Specification or historical proposal; status is not evidence of universal implementation.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0125.mediawiki

  • BIP147: NULLDUMMYBIP147

    Official BIP source reviewed. Specification or historical proposal; status is not evidence of universal implementation.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0147.mediawiki

  • BIP152: Compact Block RelayBIP152

    Official BIP source reviewed. Specification or historical proposal; status is not evidence of universal implementation.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0152.mediawiki

  • BIP173: Base32 address format for native v0 witness outputsBIP173

    Official BIP source reviewed. Specification or historical proposal; status is not evidence of universal implementation.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0173.mediawiki

  • BIP174: Partially Signed Bitcoin Transaction FormatBIP174

    Official BIP source reviewed. Specification or historical proposal; status is not evidence of universal implementation.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0174.mediawiki

  • BIP321: URI SchemeBIP321

    Official BIP source reviewed. Specification or historical proposal; status is not evidence of universal implementation.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0321.mediawiki

  • BIP325: SignetBIP325

    Official BIP source reviewed. Specification or historical proposal; status is not evidence of universal implementation.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0325.mediawiki

  • BIP380: Output Script Descriptors: General OperationBIP380

    Official BIP source reviewed. Specification or historical proposal; status is not evidence of universal implementation.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0380.mediawiki

  • BIP381: Non-Segwit Output Script DescriptorsBIP381

    Official BIP source reviewed. Specification or historical proposal; status is not evidence of universal implementation.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0381.mediawiki

  • BIP382: Segwit Output Script DescriptorsBIP382

    Official BIP source reviewed. Specification or historical proposal; status is not evidence of universal implementation.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0382.mediawiki

  • BIP383: Multisig Output Script DescriptorsBIP383

    Official BIP source reviewed. Specification or historical proposal; status is not evidence of universal implementation.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0383.mediawiki

  • BIP384: combo() Output Script DescriptorsBIP384

    Official BIP source reviewed. Specification or historical proposal; status is not evidence of universal implementation.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0384.mediawiki

  • BIP385: raw() and addr() Output Script DescriptorsBIP385

    Official BIP source reviewed. Specification or historical proposal; status is not evidence of universal implementation.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0385.mediawiki

  • BIP386: tr() Output Script DescriptorsBIP386

    Official BIP source reviewed. Specification or historical proposal; status is not evidence of universal implementation.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bips/master/bip-0386.mediawiki

  • bitcoinj project documentationBITCOINJ

    The project describes SPV and experimental full verification; no blanket full-node claim.

    بررسی‌شده در https://bitcoinj.org/

  • BOLT 4: Onion RoutingBOLT04

    Routing and onion privacy assumptions; mutable specification, not a universal deployment claim.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/lightning/bolts/master/04-onion-routing.md

  • BOLT 8: Encrypted and Authenticated TransportBOLT08

    Distinguish authenticated Lightning node identity from Bitcoin BIP324 opportunistic encryption.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/lightning/bolts/master/08-transport.md

  • Bitcoin Core v30.0 chain parametersCORE-CHAINPARAMS

    Pinned implementation version; mainnet, testnet, signet and regtest parameters.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bitcoin/v30.0/src/kernel/chainparams.cpp

  • Bitcoin Core v30.0 Script interpreterCORE-INTERPRETER

    IF, VERIFY, signatures and Script validation semantics.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bitcoin/v30.0/src/script/interpreter.cpp

  • Bitcoin Core v30.0 Merkle implementationCORE-MERKLE

    Odd-leaf duplication, one-leaf root and mutation detection.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bitcoin/v30.0/src/consensus/merkle.cpp

  • Bitcoin Core v30.0 validation and subsidyCORE-SUBSIDY

    GetBlockSubsidy and coinbase subsidy-plus-fees checks; integer satoshi accounting.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bitcoin/v30.0/src/validation.cpp

  • Bitcoin Core 0.21.1 release notesCORE21.1

    Historical Taproot Speedy Trial deployment, not a latest-release claim.

    بررسی‌شده در https://bitcoincore.org/en/releases/0.21.1/

  • Bitcoin Core v30.0 policy constantsCORE-POLICY-H

    Policy parameters are versioned implementation choices, not universal consensus limits.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/bitcoin/bitcoin/v30.0/src/policy/policy.h

  • Official python-mnemonic test vectors (BIP39 reference implementation)BIP039-TESTS

    One public English test vector is used in the executable checks. Never fund public example seeds.

    بررسی‌شده در https://raw.githubusercontent.com/trezor/python-mnemonic/master/vectors.json

  • Bitcoin Core package relay policy documentationCORE-PACKAGES

    Pinned to v30.0; policy restrictions are version-dependent, not consensus rules.

    بررسی‌شده در https://github.com/bitcoin/bitcoin/blob/v30.0/doc/policy/packages.md

اعتبار تصویرها (۴۹)

  • تصویر 1002مقایسهٔ شیوه‌های رلهٔ فشردهٔ بلاکNicolas Dorier; BIP152; public domain, as credited in the repository.b20cbe6b7969477a9c532e949b147539cf4850981726263a4ef955dc96621cfd
  • تصویر 1003دست‌دهی تاریخی version و verackMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.c71ac7c7a394ed230be3256f546363b0250045813a5d0c617a2db952782b031d
  • تصویر 1006فیلتر بلوم کوچکMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.14a669cad090a62ff46b679c56f4192780ae79fd8214ba3feda2332f86661a67
  • تصویر 1007افزودن یک عضو به فیلتر بلومMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.e74bdf10885201a18fe892985a799071a6e39e09bffca145a90e5c8feb53f61d
  • تصویر 1102ساخت ریشهٔ مرکل از تراکنش‌هاMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.9b88ece297ed5522ad7cf01f07f6ff34bb5e27c3e61e6d86508061a0a64bf054
  • تصویر 1103تکرار برگ آخر در تعداد فردMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.b01a5845c2ae4ee16c7817bee3aa44c4f53818091fbb51f67717d97eb3098b90
  • تصویر 1104ابهام ساختاری درخت با برگ تکراریMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.f5c252173934f2b279e75e096f2fc79e7f41886237b8d95cd7fe86f07b177db7
  • تصویر 1106مسیر اثبات عضویت مرکلMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.545e54106a3365226fc91ca1f5979fb9ef76f0f8da7c5f9357a163525816c4a7
  • تصویر 1202دو شاخهٔ رقیب زنجیرهMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.7d1f4c8b1fa31fd5a9bcf66da596eefab32a3a57400d2cee3e2be55ef7f26548
  • تصویر 1203ماشین حالت فعال‌سازی BIP9Mastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.202ffaceef6f6e16129521641721db4304985e9e567b997180ce1c23b2448c42
  • تصویر 1401تأمین مالی، تعهد و تسویهٔ کانالMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.271da32d8f37971a8848bab2532a0d6fca949a1cf085798d9c0025396ee286f7
  • تصویر 1405تعهدهای نامتقارن و امکان جریمهMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.101aeb2931216c675ac5762430b109b5ddca5e0fde3a9fff8b38be97415eedc7
  • تصویر 1406گراف کانال‌ها و مسیر پرداختMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.a36813c1a590393d31ae45090cb156963adb1ebbc15693b8d900325038ea5350
  • تصویر 1407زنجیرهٔ HTLCها در یک مسیرMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.fa1e4fdee0364c09db029dfa941b94188b3c79fe9d317fa65a7a0bf903cdcca2
  • تصویر 0203زنجیرهٔ تراکنش‌ها و پیدایش خروجی‌های تازهMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.6a72124f28678fb729acc53e9101d141357cf9c3b4b4abecdbb89a1eef9670d9
  • تصویر 0204پرداخت همراه با خروجی تغییرMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.f8d9e9643dc35ef0fa8f577365343ebd9e18a34de9b3546ea7d227263fd8f9c0
  • تصویر 0205تجمیع چند خروجی در یک خروجیMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.2f6c8d1985fdff201c12ae9095696aa62eba94876af81434b2029a39c21d5942
  • تصویر 0206پرداخت دسته‌ایMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.da2706c99ca3c9590dc018335234a00a808268b1c790bf916b3f0781e17e1437
  • تصویر 0301نمای تاریخی معماری Bitcoin CoreMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged. Source credit in the book: Eric Lombrozo.829616de3cfb2583cd7f4f81598df9663067f0ba11d6766fd6b59d2119de55d4
  • تصویر 0401زنجیرهٔ امضاها در وایت‌پیپرMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged. From the Bitcoin whitepaper, Satoshi Nakamoto (2008).29d6759f8b8865a56b16adbf65c781b4bdfb1e74a7463307032681be88d66062
  • تصویر 0403نقاط یک منحنی روی میدان متناهی کوچکMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.b097ac313d7c62c25ad4edf843a859b2105b6795042b7e24bbdd0e38314ca77f
  • تصویر 0404شهود هندسی جمع و ضرب نقطهMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.554b61c3b97b4bada7042b44508b60e68c5106901736b98921b688a6bfa1319a
  • تصویر 0406کدگذاری Base58CheckMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.a6e794531c71d5cc5b643fff9fb9341530f07bd6ad06045f126540cbcbbecfc0
  • تصویر 0407ساخت یک آدرس P2PKHMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.906ebdd5923cc176fa85c03e48e8963b198a3d7d68e7718ce21b3539c84fafa2
  • تصویر 0408کلید عمومی فشرده و غیرفشردهMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.e10e99ad317c30cbb2dbc343d3b4e2cd129ea7eaad72395957c37aab3ce0b612
  • تصویر 0503ساختار درختی کیف پول HDMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.7408992ab6f19d35098be891fa85562065803f62f1be5634953062f1580bdbb7
  • تصویر 0504تبدیل آنتروپی به عبارت بازیابیMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.d1c019ff829dedd85da0a45f60be431ff743ac29dedf1e7a01f1442b6f4e2bf1
  • تصویر 0505تبدیل متن عبارت بازیابی به seedMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.cca3db99f6fc0528f2d904ae0cbec644220c08f676d6d3759e20fd0ed2ae879a
  • تصویر 0506ساخت کلید اصلی و chain code از seedMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.5cf2b12e4e59e2801d78b203952428bc36456d2925a2d77a73970f8b783e9a45
  • تصویر 0507مشتق‌سازی عادی کلید خصوصی فرزندMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.943bdccba7ed9f5c852a1c204ecf1ba5c7fd8110cc5ada1b1b54379fcdd3ec0e
  • تصویر 0508مشتق‌سازی کلید عمومی فرزند از xpubMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.343cd4eb96c20cbfdb2eb49d72bcdeed2a7cd8ccfc4905d4f69abc775a57e4d0
  • تصویر 0509مشتق‌سازی سخت‌شدهMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.076a546c5d49cade8c3fc8c58106fe9de014465505a61854683063612d2ddbcd
  • تصویر 0601نقشهٔ بایت‌های یک تراکنشMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.fd9beb71a2ed729b35d3340281135d6e06e07d3cf065c03795f565e4262e52d9
  • تصویر 0602نقشهٔ بایت‌های یک ورودیMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.24da522f26c07273a3bef35993e9d100367afb94de01432dd370de7a80a6fbdd
  • تصویر 0603بیت‌های nSequence در BIP68Mastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged. Source credit in the book: BIP68.f306b1d900653126f1b31c78d8fcd1a3549d8d39ca53124e3b0a1befd85c1bf6
  • تصویر 0604نقشهٔ بایت‌های یک خروجیMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.5d8b55045cc1b3b5c659f235210435aa5487e54eebeac407bf409387fb1eea72
  • تصویر 0605نقشهٔ داده‌های witnessMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.40e7234a1a494f7433f4e8cf7012e7bfa4bce4afdaa95300bacecb9bb13e5e96
  • تصویر 0606نقشهٔ وزن تراکنشMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.c3bde23b4b3a85d87f88cae8979496b0fee37a6e665510a94fa7fa1b3494c757
  • تصویر 0701ارتباط دادهٔ بازکردن قفل و شرط خرجMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.80bc8b514d121bbcbfb4beda7c3fc062d8569fb0f893f31232875681f0805dfd
  • تصویر 0702اجرای پشته‌ای یک عبارت سادهMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.0e791dac968510f9638a2878dfe5d99a1e3292c2e847b9e0379f4bc245a11008
  • تصویر 0703اجرای P2PKH، بخش نخستMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.d0ccc8d640e7327ded2b3c70b8ef7052cbf84a567bbae35be4281a75f4aa2156
  • تصویر 0704اجرای P2PKH، بخش دومMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.af21fe9ba9c32906820169eef0779998feb5713e26dc00f5a7eaa17224d5a0af
  • تصویر 0705درخت مرکلِ مسیرهای جایگزین خرجMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.dc4523d7405171300290fc4719d671896a7feed9dbdc856cc727c12e9460b819
  • تصویر 0706افشای یک مسیر و اثبات عضویت آنMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.9090681b6878d7f714f64817d4c767ae1f5806bb55586c42bb6cb83c6753e30b
  • تصویر 0707درخت نامتقارن برای مسیرهای با احتمال متفاوتMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.f8644c34d9ff067523bd20fe7f62eb7b8036756c2b696c18c21ca596b57190a0
  • تصویر 0710تعهد Taproot به کلید داخلی و ریشهٔ درختMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged.11b87f3d0266137460ad78ed514593ff9311095a3aa19a9e442bbebe97543af6
  • تصویر aain02زنجیرهٔ تعهدهای زمانی در وایت‌پیپرMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged. From the Bitcoin whitepaper, Satoshi Nakamoto (2008).73dfbe763d6384ddab1a1f9c0b8e44c8eb74b4c00e0ea9d5972944da53625f65
  • تصویر aain04تصویر مفهومی هرس در وایت‌پیپرMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged. From the Bitcoin whitepaper, Satoshi Nakamoto (2008).6a2cfe45dff04d1902e8eda7510b96ac836cf07449b97b68c8da69b46972d0d5
  • تصویر aain05اثبات پرداخت ساده در وایت‌پیپرMastering Bitcoin, third edition; Andreas M. Antonopoulos and David A. Harding. Original image, unchanged. From the Bitcoin whitepaper, Satoshi Nakamoto (2008).c79ef045858b0d85e6933e8fbff04ab57d821650a89b0e42d9a39149f170701a